کریدور چیست؟

اگر اهل تجارت هستید یا قصد واردات از چین را دارید و با شرکت‌های حمل و نقل سروکار دارید، حتماً از زبان آن‌ها واژه «کریدور» را شنیده‌اید. اما این اصطلاح به چه معناست و چه کاربردی در سیستم حمل و نقل بین‌المللی دارد؟ اگر می‌خواهید درمورد کریدور در حمل و نقل بین‌المللی بیشتر بدانید، با این مقاله از بلاگ «بارنیک» همراه باشید.

راهنمای مطالعه

• کریدور چیست؟
• انواع کریدورها
• کریدورهای بین‌المللی ایران
  • کریدور شمال به جنوب ایران
  • کریدور تراسیکا
  • کریدور شرق به غرب (جاده ابریشم قدیمی)
  • کریدور جنوبی آسیا
  • کریدور آلتید (AH)
• کریدور شمال جنوب از چه شهرهایی عبور می کند؟
• در آخر

کریدور چیست؟

کریدور در معنای لغوی به معنی دالان یا راهرو است؛ اما در صنعت حمل و نقل بین‌المللی معنای دیگری به خود می‌گیرد. درواقع کریدور به معنای مسیر خطی بزرگ و واسطه‌ای است که به‌منظور جابه‌جایی کالاها استفاده می‌شود. در مواردی هم ممکن است از این واژه برای حمل مسافران استفاده شود.

کریدور حمل و نقل بین‌المللی می‌تواند در مسیر هوایی، زمینی و یا دریایی انجام شود. در این روش، حمل بار از مبدأ تا مقصد از طریق منطقه واسطه مسیر ترانزیت صورت می‌گیرد. در این روش یک مسیر به‌عنوان محور ترافیک کالا در سطح منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی شناخته می‌شود و تمامی کالاها از این مسیر عبور می‌کنند.

کریدور حمل و نقل به‌منظور افزایش سرعت و سهولت ارسال بار از یک منطقه به سایر مناطق ایجاد شده است. با این حساب، فرقی نمی‌کند که شما قصد دارید کالا را از چه مبدئی به چه مقصدی برسانید. در روش کریدور، حمل کالا بین کشورها بسیار ساده‌تر شده است و از سوی دیگر، مجبور به پرداخت هزینه‌های بالا نیستید.

فراموش نکنید هرچقدر یک کشور مرزهای زمینی و دریایی بیشتری با سایر کشورها داشته باشد، کریدور در حمل و نقل بین‌المللی بین آن‌ها بیشتر استفاده می‌شود. بیش از 80درصد از تجارت جهانی کالاها از طریق مسیرهای دریایی صورت می‌گیرد. به همین دلیل، حمل کانتینر دریایی از طریق کریدورهای بین‌المللی، امن‌تر خواهد بود.

انواع کریدورها

روش‌های زیادی برای حمل و نقل از مسیرهای کریدور وجود دارد. به‌طور کلی، از این روش برای تجارت داخلی و خارجی، ترانزیت تبادل کالا و… استفاده می‌شود.

– کریدور تجاری داخلی: در این روش حمل و نقل بار در داخل شبکه‌ای از راه‌های یک کشور انجام می‌شود.

– کریدور تجاری خارجی: از این روش برای ارسال کالا به خارج از کشور و یا واردکردن کالا به داخل استفاده می‌شود و مسیرهای کریدور مورد استفاده قرار می‌گیرند.

– کریدورهای ترانزیتی تبادل کالا: این نوع کریدور به‌منظور جابه‌جایی بار و مسافران با مرز سایر کشورها استفاده می‌شود.

– کریدور بین‌المللی: در این نوع کریدور، یک شبکه بین‌المللی از مسیرهای حمل و نقل بار موردنظر قرار می‌گیرد که می‌تواند شامل مسیرهای زمینی (جاده، و ریل)، دریایی و یا هوایی باشد.

هدف از کریدور در حمل و نقل بین‌المللی توسعه حمل و نقل چندوجهی است. از سوی دیگر به رونق تجارت، بهبود وضعیت اقتصادی، افزایش تبادل کالا بین کشورها و ایجاد مسیر برنامه‌ریزی‌شده بین آن‌ها کمک زیادی می‌کند.

افزایش امنیت حمل بار و کاهش هزینه‌ها یکی دیگر از دلایل استفاده شرکت‌های حمل و نقل از کریدور است.

کریدورهای بین‌المللی ایران

ایران در موقعیت جغرافیایی خاصی قرار دارد که از سمت غرب و شمال به کشورهای حاشیه دریای خزر، روسیه و قاره اروپا دسترسی دارد. از سوی دیگر، از طریق خلیج فارس به کشورهای آسیای شرقی و کشورهای آفریقایی نزدیک است. همین موضوع ایران را به شاهراه تجارت بین‌المللی تبدیل می‌کند و باعث می‌شود تا کریدورهای بین‌المللی زیادی در ایران ایجاد شود.

کریدورهای بین‌المللی که از ایران عبور می‌کنند، عبارت‌اند از:

کریدور شمال به جنوب ایران

این کریدور حمل و نقل بین‌المللی شمال – جنوب (INSTC) به طول 7200 کیلومتر دارای مسیر جاده‌ای، ریلی و دریایی است. جابه‌جایی بار در این کریدور بین کشورهای هند، ایران، آذربایجان، روسیه، آسیای مرکزی و کشورهای اروپایی انجام می‌شود.

هدف از ایجاد کریدور شمال-جنوب، افزایش ارتباطات تجاری بین کشورهای عضو و شهرهای بزرگ مانند بمبئی، مسکو، تهران، باکو، بندرعباس، آستاراخان، بندر انزلی و… بوده است.

دو مسیر زمینی این کریدور در سال 2014 ایجاد شده‌اند؛ مسیر اول بمبئی را به باکو (از طریق بندرعباس) و مسیر دوم بمبئی را به آستاراخان (از طریق بندرعباس – تهران و بندر انزلی) متصل می‌کند. این کریدور توانسته است هزینه‌های حمل و نقل بین‌المللی بین کشورهای شرق و غرب را تا میزان 2500 دلار (به ازای هر 15 تن محموله) کاهش دهد.

کریدور تراسیکا

دومین کریدور در حمل و نقل بین‌المللی که از ایران عبور می‌کند، در سال 1993 توسط 5 کشور جمهوری آسیای میانه و سه جمهوری قفقاز در بروکسل ایجاد شد. این کریدور همکاری‌های منطقه‌ای بین کشورهای عضو را افزایش می‌دهد. درواقع، این کریدور از دریای سیاه و دریای خزر عبور می‌کند و به میانه اروپا می‌رسد.

کریدور تراسیکا یکی از ارزان‌ترین مسیرها برای اتصال بین کشورهای آسیای میانه با بازارهای جهانی و شهرهای بندری اروپایی است. ایران، قزاقستان، آذربایجان، ترکیه، ازبکستان، گرجستان و رومانی در این کریدور عضو هستند.

کریدور شرق به غرب (جاده ابریشم قدیمی)

جاده ابریشم قدیمی‌ترین جاده‌ای بود که قاره اروپا را به آسیا متصل می‌کرد. اگرچه جاده ابریشمی دیگر وجود ندارد، اما حالا کریدور جای آن را گرفته است و قاره اروپا و آسیا را از طریق ایران به همدیگر متصل می‌کند. با وجود این کریدور در حمل و نقل بین‌المللی، کالاهای کشورهای آسیای میانه و چین از طریق ایران به‌سمت کشورهای آسیای غربی و حوزه دریای مدیترانه ارسال می‌شود.

کریدور جاده ابریشم قدیمی توانسته است 6 مسیر مختلف حمل و نقل (ایران به کشورهای آسیای میانه و…) را امکان‌پذیر کند. از سوی دیگر، تمامی این کشورها از طریق کریدور به اروپا و آفریقا متصل می‌شوند.

کریدور جنوبی آسیا

یکی دیگر از کریدورهایی که از ایران عبور می‌کند، در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. این مسیر از آسیای جنوب شرقی آغاز می‌شود و از هند می‌گذرد تا به میرجاوه برسد. سپس از آنجا به داخل ایران حرکت می‌کند و به مرزهای شمال غربی (بازرگان، رازی و خسروی در مرز کشورهای ترکیه و عراق) می‌رسد. در مسیر بعدی، کریدور جنوبی آسیا به‌سمت کشورهای حوزه اروپا و دریای مدیترانه حرکت می‌کند.

این مسیر نیز تجارت ایران با کشورهای غرب و شرق را ممکن می‌سازد. از سوی دیگر، ایران را به شاهراه ارتباط بین کشورهای مختلف دنیا تبدیل می‌کند.

کریدور آلتید (AH)

یکی دیگر از کریدورهایی که از ایران عبور می‌کند، شبکه بزرگراه آسیایی (AH) نام دارد که به آن آلتید نیز گفته می‌شود. این کریدور یک پروژه مشترک بین کشورهای آسیایی و کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه است. هدف از تأسیس کریدور آلتید، بهبود ارتباط بین کشورهای آسیایی با اقیانوسیه و جلوگیری از ساخت بزرگراه جدید است که در سال 1992 تأسیس شد. این مسیر پروژه‌های حمل و نقل زمینی را تا حد زیادی آسان کرده است و یک بزرگراه و راه‌آهن از آن عبور می‌کند.

کریدور بزرگراه آسیایی بین 32 کشور امضا شد که یکی از آن‌ها ایران است. بخش زیادی از بودجه این مسیر حمل و نقل بین‌المللی توسط چین، کره جنوبی و سنگاپور تأمین شده است.

کریدور شمال جنوب از چه شهرهایی عبور می کند؟

کریدور شمال-جنوب، به عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای ترانزیتی در منطقه، از چندین شهر کلیدی عبور می‌کند که شامل تهران، قزوین، زنجان، تبریز و ارومیه در شمال ایران و همچنین شهرهای مهمی در کشورهای همسایه مانند باکو در آذربایجان و بندرعباس در جنوب ایران می‌باشد. این کریدور به عنوان یک پل ارتباطی بین کشورهای شمالی و جنوبی، نقش حیاتی در تسهیل تجارت و حمل و نقل کالاها ایفا می‌کند و به بهبود روابط اقتصادی و تجاری در منطقه کمک می‌نماید.

در آخر

کریدور یا مسیر حمل و نقل بین‌المللی به‌منظور ایجاد راه‌های مجزا برای عبور کشتی، هواپیما، قطار، خودروهای باری و… است. ایجاد کریدور باعث افزایش سرعت و حمل و نقل کالا و کاهش هزینه‌ها در تجارت بین کشورهاست. در ایران که به‌عنوان یکی از کشورها در مسیر ارتباط شرق با غرب شناخته شده است، 5 کریدور بین‌المللی وجود دارد. شرکت حمل و نقل هوایی «نیک بار سپهر» آماده است تا با ارائه انواع خدمات و مشاوره در زمینه حمل و نقل با استفاده از کریدورهای بین‌المللی، شما را در مسیر تجارتتان همراهی کند.